Coriolis kuvvet için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

A
Kuzey yarım kürede rüzgarları sağa saptırır
B
Ekvatorda sıfırdır (yoktur)
C
Güney yarım küre rüzgarları sola saptırır
D
Rüzgarların daha hızlı esmesine sebep olur
E
Cevap ve Açıklama

Doğru cevap: D) Rüzgarların daha hızlı esmesine sebep olur

Dönen bir platformun merkezinden karşı tarafına yürümeye çalışan biri tarafından anlaşılabilir. Yürümek istediği tarafa doğru dik açıyla itildiğini görür. Benzer şekilde, dönen yer kürenin yüzeyi üzerinde hareket eden hava, kuzey yarım kürede hareket yönünün sağına, güney yarım kürede soluna saptırır. Bu saptırma gücüne coriolis kuvveti denir. Coriolis kuvveti nedeniyle rüzgârlar irtifada izobarlara yaklaşık 10° açı ile neredeyse paralel, alçak basınca meyilli eser. Yeryüzünün sürtünme etkisi sonucu rüzgâr alçak irtifada daha yavaştır, dolayısıyla coriolis kuvveti de daha zayıftır. Bunun sonucunda rüzgârın izobarlara yaptığı açı denizde yaklaşık 20°, karada da 30°'ye kadar çıkar. Ekvatorda sıfırdır.

AI Açıklaması

Coriolis kuvveti, dünyanın dönüşünden kaynaklanan ve hareket halindeki hava kütlelerinin yönünü saptıran bir etkidir. Rüzgarın hızını artırmaz veya azaltmaz; sadece kuzey yarım kürede sağa, güney yarım kürede sola doğru yön değiştirmesine neden olur. Rüzgar hızını belirleyen temel faktör basınç gradyanıdır, Coriolis kuvveti ise bu harekete dik açıyla etki ederek izobarlara paralel bir akış oluşmasına katkıda bulunur.

Yorumlar

0 yorum

Bu soruyla çalışmaya devam edin

Aynı ders ve konudaki diğer GASM sorularına geçin veya hazırlık paketlerini inceleyin.